ANH HÙNG TÔ VĨNH DIỆN - LẤY THÂN CHÈN LƯNG CỨU PHÁO
Anh hùng Tô Vĩnh Diện là tấm gương tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Hành động dũng cảm lấy thân mình chèn bánh pháo để cứu vũ khí và đồng đội đã trở thành biểu tượng bất diệt của tinh thần chiến đấu quên mình vì Tổ quốc.Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 trong một gia đình nghèo ở thôn Dược Khê, xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa. Do hoàn cảnh khó khăn, năm lên tám tuổi, ông phải đi ở đợ cho địa chủ để phụ giúp gia đình. Cuộc sống cơ cực và chứng kiến nhiều bất công đã hun đúc trong ông tinh thần căm thù áp bức và khát vọng giải phóng dân tộc.Thanh Hóa là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, có phong trào yêu nước phát triển mạnh. Môi trường ấy tác động sâu sắc đến nhận thức và lý tưởng chiến đấu của Tô Vĩnh Diện, giúp ông sớm quyết tâm bước vào con đường cách mạng.
Sau Cách mạng Tháng Tám, năm 1946, Tô Vĩnh Diện tham gia lực lượng dân quân tại địa phương. Đến năm 1949, ông tình nguyện nhập ngũ, trở thành chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam.Tháng 5 năm 1953, khi quân đội ta thành lập lực lượng pháo cao xạ để chuẩn bị chiến dịch lớn, ông được điều về Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367. Với tinh thần gương mẫu, ham học hỏi và trách nhiệm cao, ông nhanh chóng được tín nhiệm giao nhiệm vụ Tiểu đội trưởng.Tháng 12 năm 1953, sau thời gian huấn luyện tại Nam Ninh (Trung Quốc), ông trở về nước và cùng đơn vị hành quân lên Điện Biên Phủ, trực tiếp phụ trách khẩu pháo phòng không 37mm số hiệu 510681.
Quá trình kéo pháo vào trận địa và kéo pháo ra khỏi trận địa là một trong những nhiệm vụ khó khăn và nguy hiểm nhất của chiến dịch. Đường núi hiểm trở, dốc đứng, trời tối, thời tiết khắc nghiệt, lại luôn bị máy bay và pháo binh địch tấn công khiến nhiệm vụ này đòi hỏi người chiến sĩ vừa dũng cảm vừa cực kỳ kiên trì.
Tượng đài bộ đội ta kéo pháo bằng tay
Ngày 1/2/1954, trong lúc đơn vị kéo pháo ra qua dốc Chuối – nơi con đường hẹp, dốc cao và vòng cua nguy hiểm – dây tời bị đứt. Khẩu pháo nặng hàng tấn bất ngờ lao xuống dốc, đe dọa tính mạng hàng chục chiến sĩ và có thể khiến đơn vị mất vũ khí chiến đấu.Trong tình huống cấp bách ấy, Tô Vĩnh Diện lập tức lao lên phía trước khẩu pháo, hét lớn: “Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo!”. Ông dùng toàn bộ sức lực đẩy càng pháo vào vách núi và sau đó lao cả thân mình vào bánh pháo để chèn lại hướng trượt. Hành động quả cảm ấy đã giúp đồng đội kịp thời ghìm pháo dừng lại.Tô Vĩnh Diện hy sinh ngay sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Sự hy sinh của ông không chỉ cứu khẩu pháo mà còn bảo vệ an toàn cho rất nhiều đồng đội đang giữ dây tời phía trên.
Sau sự hy sinh anh dũng của Tô Vĩnh Diện, tinh thần "còn người còn pháo" lan tỏa khắp đơn vị pháo cao xạ và toàn mặt trận. Khẩu pháo được cứu nhờ hành động của ông tiếp tục chiến đấu quả cảm trong các trận đánh sau đó, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ đội hình tiến công của bộ binh và vào thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ.
Ngay tại mặt trận, ông được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất vì hành động dũng cảm đặc biệt.Ngày 7/5/1956, Nhà nước chính thức truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, ghi nhận sự hy sinh cao đẹp và tinh thần chiến đấu bất khuất. Ông trở thành anh hùng pháo cao xạ đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Hiện nay, phần mộ của ông được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi A1 – Điện Biên Phủ, là địa chỉ đỏ để nhân dân và học sinh cả nước đến thắp hương tưởng niệm hằng năm.
Danh hiệu Anh hùng LLVTND Tô Vĩnh Diện
Hành động của Tô Vĩnh Diện thể hiện trọn vẹn phẩm chất cao đẹp của người chiến sĩ cách mạng: dũng cảm, kiên cường, có trách nhiệm và sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ chung. Tấm gương của ông mang giá trị to lớn, thể hiện lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần chiến đấu vì độc lập dân tộc, đức hy sinh đặt lợi ích tập thể lên trên tính mạng bản thân, cùng ý chí vượt khó trong điều kiện chiến trường ác liệt và tinh thần trách nhiệm tuyệt đối với nhiệm vụ, đồng đội và quân đội. Hình ảnh Anh hùng Tô Vĩnh Diện vì thế trở thành biểu tượng tiêu biểu, góp phần giáo dục các thế hệ trẻ Việt Nam về lòng tự hào dân tộc, truyền thống anh hùng và trách nhiệm trong học tập, lao động cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tin bài: Đoàn Khoa Sư phạm Khoa học tự nhiên